Mittelalter 2004/1
Heft 2004/1    1. Artikel

La sanaziun dal chastè da Neuburg sper Mammern, 2001 – 2003

par Hansjörg Brem et Felicitas Meile

Il chastè da Neuburg – la pli gronda ruina da chastè dal chantun Turgovia – è situà sin ina collina al sid da l'Untersee tranter Mammern e Steckborn. Suenter pliras tentativas, ha l'Uffizi d'archeologia dal chantun Turgovia pudì sanar la ruina dal chastè en trais etappas tranter il 2001 ed il 2003. La tur principala e las restanzas dal mir eran en in stadi precar, chaschunà da la dischagregaziun, ma er d'acts da vandalissem. Las davosas lavurs da mantegniment eran vegnidas fatgas a l'entschatta dals onns 30.

L'impuls per il project da sanaziun, ch'ha duvrà blera lavur logistica, ha dà ina brev da lectur. Il project ha pudì vegnir realisà grazia a la collavuraziun da la Societad turgoviana dals impressaris constructurs, d'insaquantas persunas privatas e d'instituziuns publicas. Quellas han sustegnì el tras ina collavuraziun directa a las lavurs da sanaziun e tras contribuziuns finanzialas.

Il chastè da Neuburg è probablamain vegnì erigì en la segunda mesadad dal 13avel tschientaner da la famiglia von Klingen. In'emprima cumprova scritta datescha dal 1290. Il chastè e la pitschna signuria annexa, che cumpigliava per ordinari er Mammern, ha savens midà proprietari. Il 1690 èn els passads a la claustra da Rheinau. En ils onns 1740 èn singulas parts dal chastè vegnidas demolidas, la decadenza sco tala ha cumenzà a l'entschatta dal 19avel tschientaner.

La grondezza originala da la construcziun medievala ha pudì vegnir eruida mo en la zona principala dal chastè. Quella cumpigliava probablamain la tur principala ed il palaz. L'existenza d'autras construcziuns n'ha betg pudì vegnir eruida, perquai ch'i mancavan exchavaziuns archeologicas. Ils resultats da las examinaziuns da las structuras dal mir, ma er il material chattà, sco per exempel las plattas da cheramica per pignas, dattan perditga che l'implant è vegnì restructurà fermamain durant il 16 e 17avel tschientaner. I n'ha betg mo dà midadas en il sectur da la defensiun, p. ex. tras la construcziun d'ina bastiun vers sid e tras adattaziuns da la plattafurma da defensiun da la tur principala. Er la fatschada vers nord dal palaz è vegnida renovada e fa uss ina parita represchentativa. Da l'istorgia pli moderna dal chastè e dal signuradi da Neuburg existan bain funtaunas scrittas, fin uss nun èn quellas dentant vegnidas evaluadas.

Parallel a la sanaziun dals mirs ha l'Uffizi d'archeologia dal chantun Turgovia documentà detagliadamain tut la miraglia. Ulteriuras lavurs èn vegnidas limitadas a pitschens sondagis en il rom da las lavurs da restauraziun. Durant las lavurs da restauraziun han las normas da la protecziun da la natira e da l'economia forestala pudì vegnir resguardadas a moda optimala. L'onn 2001 ha la Societad turgoviana dals impressaris constructurs organisà en la ruina las uschenumnadas "emnas champestras" per ils emprendists. La gronda part da las lavurs da sanaziun èn vegnidas fatgas da l'interpresa Schenkel. Il project è vegnì dirigì da l'Uffizi d'archeologia e d'ina gruppa da lavur permanenta consistenta da tut las persunas interessadas e da las autoritads cumpetentas.

Il chastè è oz en proprietad privata e stat sut la protecziun da la Confederaziun, dal Chantun e da la vischnanca. Responsabla per la tgira ed il mantegniment da la ruina dal chastè è la vischnanca politica da Mammern. Sin l'areal cunfinant cun il chastè vegn realisà in project da la Pro Natura cun il scopo d'adattar meglier l'ambient natiral a la vegetaziun. A l'intern da la ruina sa chattan duas tavlas d'infurmaziun davart l'istorgia da l'edifizi. Pliras fuainas envidan ils visitaders da sa fermar en quest lieu turistic frequentà che sa chatta a la senda da viandar signada che maina da Mammern a Steckborn.

Il chastè è er da gronda impurtanza pervi da sia situaziun archeologica betg disturbada. Dapi il 18avel tschientaner n'ha el numnadamain betg pli subì modificaziuns pli grondas. Cuntrari a la gronda part dals ulteriurs chastels a l'Untersee, ch'èn gia baud vegnids surlaschads a lur destin u pli tard transfurmads en residenzas signurilas, ha il chastè da Neuburg mantegnì, malgrà diversas restauraziuns, sia substanza architectonica dal temp medieval.

Translaziun: Lia rumantscha, Cuira

Brem, Hansjörg Meile, Felicitas : Die Sanierung der Neuburg bei Mammern, 2001 - 2003
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 9. Jahrgang 2004, Heft 1, .

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch