Mittelalter 2005/2
Heft 2005/2    1. Artikel

Archeologia medievala en il chantun da Zug

par Stefan Hochuli

Beat Fidel Zurlauben (1720–1799) è sa fatschentà sco in dals emprims en il chantun da Zug cun restanzas da monuments dal temp medieval. Fin lunsch en il 20avel tschientaner è la perscrutaziun dals chats archeologics e dals monuments architectonics stada en ils mauns da persunas privatas. En il decurs dals onns 1980 è l'archeologia vegnida instituziunalisada en il chantun da Zug.

Ina retscha da contribuziuns curtas en quest carnet duain dar invista en il stadi da perscrutaziun actual da l'archeologia medievala dal chantun da Zug a maun d'exempels tschernids.

Da preschent èn enconuschents en il chantun da Zug otg lieus da chat cun fossas dal temp medieval tempriv. Cun excepziun da paucas fossas a Baar che na cuntegnan nagins objects agiuntads (eventualmain 5avel u entschatta dal 6avel tschientaner), dateschan ils chats da fossas da la fin dal 6avel e 7avel tschientaner. En la fossa 150 da Baar-Früebergstrasse era sepulì in uffant pitschen, quai è ina gronda excepziun per il temp medieval tempriv. Exchavaziuns en baselgias han mussà che las baselgias parochialas da s. Martin a Baar e da s. Verena a Risch èn probablamain vegnidas fundadas en l'emprima mesadad dal 8avel tschientaner. Durant il temp modern è il lieu medieval d'intginas baselgias (Cham, Zug, Oberägeri) vegnì abandunà, perquai sa chattan las restanzas dals mirs oz en ils santeris.

Il chastè da Zug è vegnì perscrutà minuziusamain dal puntg da vista archeologic. Ina scuverta impurtanta per la perscrutaziun da chastels è la cumprova d'in mir circular dal 12avel tschientaner. A l'intern cunfinavan edifizis cun quest aut mir da tschinta ed en ses center na sa chattava l'emprim anc nagina tur. En la vischinanza dals dus vegls centers da l'abitadi, la baselgia parochiala da s. Michael ed il chastè da Zug, è probablamain vegnida fundada a l'entschatta dal 13avel tschientaner la citad da Zug. En il conturn da la pitschna citad existivan plirs abitadis suburbans. Pir il 1478 è la citad vegnida engrondida fermamain, tenor in plan da la citad radial en il spiert da la renaschientscha taliana.

Ils quadrels da pigna, ils products mezfinids e las restanzas d'in lavuratori da tschentapignas, scuverts a chaschun da retschertgas archeologicas ed istoric-architectonicas en la citad da Zug, na laschan betg mo supponer l'existenza da pignas da maiolica d'auta qualitad da la gotica tardiva a Zug, mabain cumprovan era la producziun da talas en quest lieu. En la citad veglia da Zug èsi reussì ils ultims onns repetidamain da scuvrir picturas muralas en edifizis profans. Tranter las picturas scuvertas ultimamain figureschan preschentaziuns da mercenaris bain mantegnidas en la part sut da la citad veglia, las qualas dateschan d'enturn 1530.

Ils ultims onns ha l'archeologia medievala e la perscrutaziun da chasas da purs intercurì ina retscha d'edifizis da lain rurals dal temp medieval tardiv en il chantun da Zug. Il «Halthof» sper Menzingen era in da quels bains isolads ch'è vegnì bajegià curt suenter il 1504 en la tecnica da construcziun da travs tipica per la regiun prealpina. L'edifizi è però vegnì disfatg pli tard e reconstruì il pli baud en il 18avel tschientaner. En las vischnancas da Cham e Hünenberg sa chattan anc paucas restanzas d'edifizis construids cun pitgas verticalas e stellaschains marcants, ina tecnica da construcziun rara sin la champagna. Las pli veglias restanzas dateschan dal 1464.

En il guaud dad Oberwil sper Cham han ins chattà l'onn 2004 in stgazi da munaidas da la mesadad dal 13avel tschientaner. El cuntegna 45 fennics da la zecca da l'uvestg da Constanza, da las abazias da Lindau e Son Gagl, da la zecca dal retg da Ravensburg e dal contadi da Sigmaringen-Helfenstein. Quest chat è damai ina cumprova extraordinaria da «fennics dal territori dal Lai da Constanza» en l'intschess dal circul da munaidas turitgais.

Translaziun: Lia rumantscha, Cuira

Hochuli, Stefan : Mittelalterarchäologie im Kanton Zug
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 10. Jahrgang 2005, Heft 2, .

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch