Mittelalter 2007/3
Heft 2007/3    1. Artikel

Davart la relaziun tranter la citad ed il chastè-fortezza en il sidvest da l´anteriur Imperi roman - ponderaziuns e tesas a basa d´intgins exempels en Svizra

par Armand Baeriswyl

Gia in´examinaziun superfiziala da la relaziun tranter la citad e la citadella en las differentas citads medievalas da la Svizra fa resortir in pèr aspects impurtants.

  1. Il chastè-fortezza è savens pli vegl che la citad appartegnenta. Ma i dat era avunda exempels per la construcziun simultana dal chastè-fortezza e da la citad. Quai n´è damai betg in´excepziun rara, mabain vegn schizunt en dumonda en numerus cas.
  2. La citad n´ha betg rendî nunnecessari il chastè-fortezza sco furma da construcziun. Quai n´explitgescha damai era betg la mancanza apparenta d´ina citadella.
  3. Il cuntrari: ins po partir dal fatg ch´ina citad possedeva en il cas normal ina citadella, ina sedia fortifitgada separada ed architectonicamain magnifica, che appartegneva al suveran da la citad ubain a ses substitut. Quai pudeva esser in chastè-fortezza "classic", ina catedrala fortifitgada, in convent circumdà d´in mir u - surtut en citads pitschnas e fitg pitschnas - ina chasa fortifitgada.
  4. Cun l´unda da fundaziuns da citads il 12avel fin 14avel tschientaner para d´esser sa sviluppà in tip da chastè-fortezza ch´è da considerar sco part da l´infrastructura urbana.
  5. A chaschun da midadas da la pussanza surpigliava savens il nov suveran da la citad il chastè-fortezza. Questas midadas pudevan dentant era avair consequenzas radicalas: in nov chastè-fortezza vegniva construî en in auter lieu da la citad, entant ch´il vegl vegniva disfatg cumplettamain.
  6. La dinamica da la citad, ch´è vegnida adina pli gronda e politicamain ferma, ha manà en blers lieus al svilup d´ina ferma communa, ch´è daventada la concurrenta dal suveran da la citad. A la fin dal cumbat vegniva il chastè-fortezza savens surpiglià a moda paschaivla u violenta. Questa surpigliada na dastg´ins dentant betg interpretar sco act da liberaziun dal suveran da la citad. Per il solit vuleva il cussegl citadin vegnir en possess dals dretgs feudals correspundents e/u extender il champ d´applicaziun dal dretg da citad. Il chastè-fortezza vegniva utilisà vinavant sco bajetg u remplazzà tras ina chasa-cumin. Pli savens è la chasa-cumin dentant vegnida erigida da nov en in auter lieu. Suenter l´aboliziun dals dretgs feudals correspundents vegniva il chastè-fortezza disfatg u utilisà tut tenor sco chasa d´abitar, part da la fortezza citadina u deposit.

Translaziun: Lia rumantscha, Cuira/Chur

Baeriswyl, Armand : Zum Verhältnis von Stadt und Burg im Südwesten des Alten Reiches – Überlegungen und Thesen an Beispielen aus der Schweiz
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 12. Jahrgang 2007, Heft 3, 73 - 88.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch