Mittelalter 2009/2
Heft 2009/2    2. Artikel

Chastels e residenzas da champagna en la regiun da Berna

par Jürg Schweizer

En il 15avel ed il 16avel tschientaner ha midà maun in considerabel dumber da pitschens dominis da l’aristocrazia ministeriala (aristocrazia bassa) a famiglias arrivisticas da la citad da Berna. Per demonstrar lur pussanza politica ed economica han ils citadins laschà transfurmar ed amplifitgar ils chastels medievals en ruina a residenzas modernas. Igl ha dà differentas soluziuns architectonicas. En l’emprim cas han ins laschà pli u main visibel la substanza da construcziun medievala e circumdà quella cun edifizis d’abitar confurms al temp. En il segund cas han ins per part stratg giu las construcziuns medievalas ed integrà ellas en ils edifizis d’abitar. En il terz cas è l’antecessur medieval svanì cumplettamain ed a sia plazza è vegnì erigì in edifizi nov. En il quart cas han ins construì il nov chastè sper il stabiliment medieval ch’ins ha simplamain laschà en ses stadi oriund. Sco nov element substanzial vegn introducì da lez temp en l’architectura signurila la curt interna circumdada dad edifizis da dus u da trais varts (Burgistein).

Enturn il 1500 han ins cumenzà a construir en furma d’in unic plaun d’abitar che consistiva dad in local d’abitar rectangular. Quel era accessibel sur ina tur da stgala che remplazzava las stgalas stippas oriundas erigidas a l’intern da l’edifizi. Areguard la posiziun da la tur en confrunt cun l’edifizi, sia furma ed autezza devi diversas variantas. Era la structura interna dals edifizis d’abitar (accessibels tras corridors) ed il furniment da las stanzas (tavlegià, stuc, pictura) s’han midads considerablamain. Enturn il 1530 chatt’ins a Spiez per exempel l’emprima pigna da Fayence da la Svizra.

A la fin da l’Ancien Régime devi var 50 podestatarias. Sco sedias da quests pitschens "signurs feudals a temp limità" servivan per regla vegls centers da domini, chastels ed anteriuras claustras. Berna ha adattà cun l’ir dal temp quels edifizis al sentiment da confort ed al gust dal temp. La part centrala da l’abitaziun dal podestat furmava la stiva gronda e la cuschina per il sectur privat. Las veglias salas principalas da plirs chastels, las "salas da chavalier" per propi, han ins mantegnì ed amplifitgà per occurrenzas ed intents represchentativs; las "salas da vopna" decoradas cun ils emblems dals podestats che residiavan mintgamai là, appartegnevan tar l’equipament da standard da las podestatarias.

Tut questas midadas vegnan preschentadas en la contribuziun cun numerus exempels da la regiun da Berna.

(Lia rumantscha, Cuira/Chur)

Schweizer, Jürg : Schlösser und Landsitze in der Landschaft Bern
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 14. Jahrgang 2009, Heft 2, 42 - 57.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch