Mittelalter 2010/2
Heft 2010/2    1. Artikel

Ils chastels glarunais

par Rolf Kamm

Documents scrits dal temp, cura ch’ils chastels glarunais eran anc abitads, mancan per gronda part, danor per Näfels e Windegg. En il cas dals chastels da Windegg èsi però savens nuncler da tge ruina ch’i sa tracta. Aegidius Tschudi (1501–1572) ha dà a las ruinas tranter Schwanden e Niederurnen ina fatscha istorica. En sias cumplettaziuns inventadas da l’urbari da Säckingen (ca. 1350) ha il cronist attribuì a mintga ruina da chastè glarunaisa ina famiglia da la noblezza da servetsch da Säckingen.

En l’istoriografia glarunaisa giogan ils chastels però ina rolla secundara: cuntrari a la battaglia da Näfels dal 1388, il mir da la Letzi u la «adesiun a la Confederaziun» il 1352, na represchentan els betg l’istorgia da liberaziun tradiziunala, mabain il feudalissem «somber». En l’istorgia pli veglia da la Glaruna è suandada a la libertad originara germanica la suppressiun habsburgaisa ed a quella la liberaziun e furmaziun d’in stadi republican. Per chavaliers e chastels n’aveva quai nagin plaz – danor per ils uffiziants da Habsburg e quels da Säckingen resp. per las sedias administrativas. Interessant è da constatar che quest maletg istoric da Tschudi è er en il 20avel tschientaner strusch vegnì mess en dumonda, schebain ch’ins era gia en il 19avel tschientaner conscient da las pretensiuns dubitaivlas da Tschudi.

Suenter ch’ins ha scuvert che grondas parts da l’istorgia tradida da Tschudi eran sfalsifitgadas, han ils chastels glarunais pers d’in mument a l’auter lur istorgia. Ins steva tuttenina avant bleras dumondas e sperava da survegnir las respostas surtut da l’archeologia. Malgrà quai èn restadas las exchavaziuns sin l’areal dal chastè da Sola (1927–29) fin il 2005 (sondagis sin il territori dal chastè da Benzigen) las sulettas da las ruinas glarunaisas.

En il temp autmedieval era il chantun da Glaruna levamain feudalisà, dentant tuttavia betg senza noblezza. La noblezza locala è vegnida stgatschada avant ed enturn il 1300 da la suveranitad habsburgaisa pli e pli dominanta. Perquai èn intgins chastels glarunais ids durant quest temp en possess turitgais e persunas da Glaruna èn idas a star a Turitg. Il declin da la noblezza locala è stà ina consequenza da l’expansiun habsburgaisa e betg d’ina destrucziun purila dals chastels. Ils nobels ed ils chastels locals han survivì il 14avel tschientaner mo en servetschs habsburgais.

Enconuschientschas pli approfundadas dals chastels glarunais pudessan gidar a chapir meglier il temp avant la suveranitad habsburgaisa. Quests onns tranter il 1200 ed il 1330 èn d’interess era per il svilup posteriur: probablamain è l’ierta da Lenzburg, Kyburg e Rapperswil mo per part ida en possess dals Habsburgais. Blers dretgs èn ids vi en ils mauns da purs gronds, da cumins-baselgia u da las pli differentas communitads, uschia che la suveranitad ha survegnì nova concurrenza. Per quest motiv èn ils chastels glarunais vegnids puspè in pau pli fermamain en il focus da differentas gruppas d’interess e da la publicitad. La finamira è da survegnir ussa cun agid da las exchavaziuns archeologicas dapli infurmaziuns davart ils chastels.

Lia Rumantscha (Cuira/Chur)

Kamm, Rolf : Glarner Burgen
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 15. Jahrgang 2010, Heft 2, 49 - 61.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch