Mittelalter 2011/2
Heft 2011/2    1. Artikel

La siderurgia en il Giura a l‘exempel da la plazza da lavur tardmedievala da Lajoux JU, Envers des Combes

par Ludwig Eschenlohr

A basa da perscrutaziuns intensivas dapi l’entschatta dals onns 1990 èsi stà pussaivel da sa far ina buna idea da la siderurgia tempriva en il Giura Svizzer Central (chantun Giura e chantun da Berna). Ils novs resultats han era provocà novas dumondas che dattan puspè novs impuls a la perscrutaziun.

En il decurs da la champagna d’exchavaziun il 2006 sin la plazza da Lajoux JU han ins fatg in tagl d’ina largezza da dus meters tras la spunda da luadiras che aveva in’autezza da var dus meters. Var 30 m³ material da luadiras èn vegnids spustads e zavrads. Ins po distinguer tranter duas categorias principalas da luadiras. La maioritad – passa 70 % – consista da luadiras stgiras vaidradas ch’èn era vaira luccas. La minoritad – pia circa ils 30 % che restan – sa cumpona da luadiras cumpactas che cuntegnan fier.

Avant las exchavaziuns han tut las datas disponiblas per il revier da minieras dal Giura Svizzer Central inditgà ch’ina tala plazza da lavur cun ina collina da furn amez las spundas da luadiras disponia d’almain in furn a chava en il center da questa collina. L’exempel da Lajoux mussa in maletg dal tuttafatg different: il furn a chava era situà a l’ur d’ina plattafurma che vargava or da la spunda.

La classificaziun da las spezias da lain mussa ina dominanza dal fau (passa 74%), avant l’aviez (15%), il pign (6%) e l’ischi (4%). Las dataziuns dendrocronologicas dal charvun da lain inditgeschan in’utilisaziun da questa plazza da lavur durant bunamain 150 onns tranter il 1284 ed il 1419. Davart l’origin dal mineral metallic a Lajoux pon ins mo specular. Tenor quai ch’ins sa oz na datti en il conturn da Lajoux numnadamain nagins giaschaments da minerals metallics profitabels. Il pli probabel deriva questa materia prima da l’ur occidental dal batschigl da Delémont, in lieu betg uschè lontan da Lajoux.

Cun bunamain 60 plazzas localisadas per l’elavuraziun da metals sin ina surfatscha da 16 km², ina durada d'utilisaziun totala da var 500 onns ed ina concentraziun quantitativa – circa dus terzs da las plazzas – en in interval da 200 onns, ademplescha la zona da Lajoux en las Francas Muntognas Orientalas a moda singulara pliras premissas per furnir vinavant novs detagls a la perscrutaziun da l'elavuraziun da fier dal temp autmedieval e tardmedieval.

(Lia Rumantscha Cuira/Chur)

Eschenlohr, Ludwig : Das Eisengewerbe im Jura am Beispiel des spätmittelalterlichen Werkplatzes von Lajoux JU, Envers des Combes
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 16. Jahrgang 2011, Heft 2, 41 - 50.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch