Mittelalter 2011/4
Heft 2011/4    1. Artikel

Da la chasa da crap a la residenza aristocratica

In cumplex d’edifizis a la Technikumstrasse 66 e 68 a Winterthur

par Werner Wild et Peter Niederhäuser

Dal 2009 fin il 2011, en il rom da lavurs da transfurmaziun en duas chasas a la Technikumstrasse 66 e 68 a Winterthur, ha intercurì il Servetsch archeologic da Turitg surtut ils locals situads en il plaun sutterran ed al plaunterren. La construcziun centrala I la pli veglia ch’è vegnida a la glisch – ina chasa da crap rectangulara da 6,5 sin 8,5 m – s’extenda per part anc sin dus plauns. Ils mirs èn construids cun crappa da different gener. Sur ina zona da craps tagliads e pitschens craps da sablun suondan surfatschas da crappa radunda da flum ordinada tenor in muster a restas. La liadira cun crappa vesaivla è caracterisada da lingias orizontalas ed era singulas verticalas ch’èn vegnidas fatgas cun la palutta da miradur. Tschertinas da quellas cuntegnevan anc paucas restanzas d’in ocher cotschnent. Las chantunadas eran vegnidas fatgas cun crappa stgalprada. La chasa da crap è vegnida construida en il decurs dal 12avel tschientaner ed è pli veglia ch’il mir da la citad situà 2,2 fin 2,7 m pli al sid. I n’è betg tschert, sch’igl existiva gia ina fortezza pli veglia, cura ch’è vegnida construida la chasa. Pli tard è vegnì integrà en la chasa da crap la distanza tranter il mir da la citad e l’edifizi.

Las analisas dendrocronologicas illustreschan las fasas da construcziun sequentas: la chasa vischina a l’ost (construcziun centrala II) è vegnida empunida il 1281 al mir da la citad. Tranter las duas chasas sa chattava ina construcziun da lain destruida d’in incendi. Il fieu che ha donnegià ils mirs dals dus edifizis ha era laschà enavos auters fastizs vesaivels sco la cotschnur da la crappa. D’in edifizi successur (construcziun centrala III) erigì il 1317 tranter las duas chasas da crap è il tschaler sa mantegnì dal tuttafatg. L’onn 1343 han ins cumbinà quest edifizi successur menziunà e la pli veglia chasa da crap ad in unic grond cubus. Il volumen da quel correspunda approximativamain a quel da la construcziun actuala situada a la Technikumstrasse 68, l’uschenumnà "Bauhof". Il 1405 era la chasa en possess dals signurs dad Adlikon. A partir da quel onn sa lascha reconstruir l’istorgia da la chasa ed i dat documents cumprovads davart ils vischins che han abità en quel lieu. Entant ch’il "Bauhof" è restà enfin la fin dal 16avel tschientaner ina residenza aristocratica, abitavan en la vischinanza era represchentants dal clerus e mastergnants.

La materia da construcziun dal temp medieval scuvrida en il "Bauhof" ed en la chasa vischina a la Technikumstrasse 66 è vegnida surpigliada per gronda part en il nov concept da cumposiziun. Il bun stadi da mantegniment ha intimà ils possessurs da la chasa a la Technikumstrasse 68 da nizzegiar ils tschalers dal temp medieval tardiv sco lieu per exposiziuns temporaras d’art modern.
Lia rumantscha (Cuira/Chur)

Wild, Werner Niederhäuser, Peter : Vom Steinhaus und Adelssitz zum "Bauhof"
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 16. Jahrgang 2011, Heft 4, 121 - 154.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch