Mittelalter 2015/2
Heft 2015/2    1. Artikel

Brischà - devastà - bandunà

La perscrutaziun archeologica ed istorica d'uschenumnads abitadis bandunads en Svizra

par Armand Baeriswyl

I para da dar clers criteris tge citads dal temp medieval ch'eran periclitadas da vegnir bandunadas e da daventar vitgs, pia subir ina degradaziun, u dad insumma vegnir bandunadas dal tut.

Las bleras citads èn daventadas citads pir tard, quai vul dir a partir dal 14avel tschientaner. Ellas èn il resultat dal cumbat da concurrenza tranter famiglias noblas che avevan en mira ina territorialisaziun. Ils fundaturs da questas citads eran per part famiglias noblas cun ina pussanza politica ed economica plitost pitschna. Questas famiglias sa stentavan da fundar citads tenor l'exempel da la noblezza auta e d'uschia suttastritgar lur domini signuril, malgrà che fundar citads vegniva da quel temp plaunet ord moda. Las citads cumpigliavan mo areals pitschens da 0,6 - 2,5 ha. Ellas èn savens vegnidas fundadas per concurrenzar citads existentas per il solit pli grondas. Consequentamain era la regiun suburbana da questas citads pitschna e limitava l'engrondiment. L'economia e la populaziun da citads dal temp medieval eran numnadamain fitg dependentas da la regiun suburbana. E tuttina eran ellas tuttas il center administrativ dad in'autoritad u d'ina chastellania. Il chastè - n'emporta betg, sch'el è pli vegl u sch'el è vegnì construì ensemen cun la citad - serviva sco sedia dal funcziunari correspundent (administratur, landfoct, chastellan).

Tut questas premissas centralas han gì per consequenza che talas citads n'han betg pudì sa sviluppar endretg. Gia suenter curt temp stagnavan ellas u eran curt avant la decadenza. Bunamain adina chaschunavan in u plirs eveniments externs la desertificaziun: ina destrucziun tras guerra, in incendi da la citad u in'epidemia. La gronda part da questas citads era memia pitschna e lur economia memia flaivla per ina reconstrucziun d'atgna forza, uschia ch'ellas duvravan l'agid da lur signur feudal local. Ellas han dentant tuttas gì il discletg dad esser da quest temp sut il domini d'ina famiglia nobla che na pudeva - u savens na vuleva - betg gidar ellas.

Exchavaziuns archeologicas mussan cleramain che structuras expressivas èn zuppadas en la terra. Questas structuras pon furnir scuvertas impurtantas davart l'istorgia da las singulas citads ed elements necessaris per chapir meglier quests abitadis medievals da l'Europa Occidentala.
Lia Rumantscha, Cuira

Baeriswyl, Armand : Verbrannt - verwüstet - verlassen
Mittelalter – Moyen AgeMedioevoTemp medieval, Zeitschrift des Schweizerischen Burgenvereins, 20. Jahrgang 2015, Heft 2, 25 - 42.

platzhalter

 
platzhalter
 
 
DE
FR
IT
RO
 
Geschäftsstelle des Schweizerischen Burgenvereins · Blochmonterstrasse 22 · CH–4054 Basel
T +41 (0)61 361 24 44
info@burgenverein.ch / praesident@burgenverein.ch